السيد الطباطبائي
377
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
مىكند . و با يك بحث كافى و وافى ارائه مىدهد كه بداء مورد نظر شيعه از مسلّمات اسلام است . متن سخن علامه طباطبائى ( ره ) : ما عدّه رحمه الله من الوجوه العديدة ليس الا وجها و احداو هو الذى ذكر في الرواية و محصّله كون البداء ، نسبة حاصلة للشئ إلى علله الناقصة و القضاء نسبة إلى علّته التامة و بيانه التفصيلى يحتاج إلى محل آخر و ليته - رحمه الله - اقتصر على ايراد نفس الروايات فان بيانها شاف كاف . ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : آن چه مجلسى رحمه الله شمرده از وجوه متعدد ، همگى تنها يك وجه واحد هستند كه عبارت است از همان چيزى كه خود حديث ( مورد بحث ) آن را مى گويد و محصّل آن اين است : بداء نسبت شيئ است بر علل ناقصه . و قضاء نسبت شيئ است بر علت تامّه . و بيان تفصيلى اين مطلب نيازمند محلّ ديگر است . و اى كاش مرحوم مجلسى ، به آوردن خود احاديث اكتفاء مى كرد : زيرا بيان روايات ، شافى و كافى است . بررسى : 1 - درست است بيان روايات شافى و كافى است . اما سخن مجلسى ( ره ) براى كسانى مانند فخررازى و سليمان بن جرير و بقول خودش براى افراد كثير از مخالفان ، است كه با وجود روايات شافى بيمارى فكرى شان شفا نيافته است و قرن ها است كه اين بيمارى در ميان شان هست . و نيز مجلسى ( ره ) مى خواهد افكار برخى از خودى ها كه ( باز به قول خودش به دليل آشنائى ناكافى شان به اخبار و احاديث ) مطلب را ناقص فهميده و در ذهن شان سيماى مسئله به طور نادرست تصوير شده است و حتى بهانه به دست مخالفان داده اند ، را بررسى و اصلاح كند .